Làm sao để biết không khí nơi bạn sống có bị ô nhiễm PM2.5?

Để biết không khí nơi bạn sống có bị ô nhiễm bụi mịn PM2.5 hay không, bạn có thể dựa vào số liệu đo lường PM2.5 từ các trạm quan trắc chính thức, ứng dụng thời tiết chất lượng không khí trên điện thoại, hoặc thiết bị đo cá nhân. Nếu chỉ số PM2.5 vượt mức an toàn (theo WHO/Việt Nam), không khí được coi là ô nhiễm. Bạn có thể thực hiện theo các cách sau:

1. Sử dụng ứng dụng và website theo dõi thời gian thực

Đây là cách nhanh nhất và phổ biến nhất. Các nền tảng này cập nhật dữ liệu từ các trạm quan trắc chính phủ và cộng đồng:

• IQAir AirVisual: Cung cấp chỉ số AQI và nồng độ PM2.5 chi tiết cho hầu hết các tỉnh thành tại Việt Nam.
• PAM Air: Một mạng lưới quan trắc không khí lớn tại Việt Nam, cung cấp dữ liệu theo thời gian thực tại các điểm nhỏ lẻ (phường, xã).
• Cổng thông tin quan trắc môi trường (Bộ TN&MT): Cung cấp dữ liệu chính thống từ hệ thống trạm quan trắc quốc gia. 

2. Sử dụng thiết bị đo bụi mịn cá nhân

Nếu bạn muốn biết chính xác chất lượng không khí ngay trong phòng hoặc xung quanh nhà mình, bạn có thể mua các máy đo cầm tay:

• Các dòng máy phổ biến : Benetech GM8803 (sử dụng cảm biến laser tán xạ), Smartmi PM2.5 của Xiaomi hoặc các thiết bị từ Bosch.
• Lưu ý: Hãy chọn các thiết bị có cảm biến laser để có độ chính xác cao hơn so với cảm biến hồng ngoại thông thường. 

3. Quan sát bằng mắt thường và cảm nhận cơ thể

Dù không chính xác bằng máy móc, bạn có thể nhận diện qua các dấu hiệu:

• Tầm nhìn: Nếu trời không có sương mù nhưng bầu trời đục, xám xịt và tầm nhìn xa bị hạn chế (nhìn các tòa nhà cao tầng bị mờ), đó thường là biểu hiện của nồng độ bụi mịn cao.
• Phản ứng cơ thể: Cảm thấy ngứa họng, ho, cay mắt hoặc khó thở khi ra ngoài trời là những dấu hiệu cảnh báo không khí đang ô nhiễm nặng. 

Cách đọc chỉ số PM2.5 (AQI)

Khi kiểm tra trên ứng dụng, bạn hãy nhìn vào chỉ số AQI (Air Quality Index): 

• 0 – 50 (Tốt – Màu xanh): Không khí sạch.
• 51 – 100 (Trung bình – Màu vàng): Chấp nhận được.
• 101 – 150 (Kém – Màu cam): Bắt đầu ảnh hưởng đến nhóm nhạy cảm (trẻ em, người già).
• 151 – 200 (Xấu – Màu đỏ): Có hại cho sức khỏe mọi người.
• Trên 200 (Rất xấu/Nguy hại – Màu tím/Nâu): Cực kỳ nguy hiểm, nên tránh ra ngoài. 

Ứng dụng theo dõi phổ biến nhất: https://www.iqair.com/vi/

Một số câu hỏi thường gặp

Làm sao để biết không khí có bụi mịn hay không?
→ Dựa vào các số liệu đo PM2.5 từ trạm chính thức, ứng dụng chất lượng không khí hoặc thiết bị đo cá nhân.

Chỉ số PM2.5 bao nhiêu là ô nhiễm?
→ Khi chỉ số PM2.5 vượt ngưỡng an toàn theo WHO hoặc tiêu chuẩn quốc gia, không khí được xem là ô nhiễm.

Có thể kiểm tra không khí bằng mắt thường được không?
→ Không. PM2.5 quá nhỏ để nhìn được bằng mắt thường; phải dùng thiết bị hoặc dữ liệu đo.

Ứng dụng điện thoại nào có thể xem chất lượng không khí?
→ Nhiều ứng dụng như [AirVisual / Air Quality Index / AQICN / PurpleAir…] cho biết chỉ số PM2.5 theo vị trí.