CSR không sai, nhưng đã không còn đủ
Trong nhiều năm, CSR (Corporate Social Responsibility) là cách phổ biến để doanh nghiệp thể hiện trách nhiệm xã hội.
Các hoạt động quen thuộc như:
- Tài trợ sự kiện
- Trao quà, học bổng
- Tham gia chiến dịch môi trường ngắn hạn
đã giúp CSR trở thành một phần quen thuộc trong đời sống doanh nghiệp.
Tuy nhiên, khi ESG trở thành tiêu chuẩn đánh giá mới, CSR truyền thống bộc lộ một giới hạn rõ ràng:
CSR thường trả lời câu hỏi “doanh nghiệp đã làm gì”,
còn ESG buộc phải trả lời “việc đó tạo ra tác động gì, và có bền vững không”.
ESG đòi hỏi dự án môi trường “đứng được một mình”
Một dự án môi trường theo tinh thần ESG không chỉ cần ngân sách hay truyền thông tốt.
Nó cần đứng vững trước ba nhóm quan sát rất khác nhau:
- Cộng đồng địa phương
- Cơ quan quản lý / tổ chức liên quan
- Nhà đầu tư, đối tác, thị trường
Nếu một dự án chỉ thuyết phục được một nhóm, rủi ro “hình thức” sẽ sớm xuất hiện.
“Đứng vững trước cộng đồng” nghĩa là gì?
Một dự án môi trường được cộng đồng chấp nhận thường có những đặc điểm sau:
- Có mặt trong không gian sống hằng ngày
- Không gây phiền toái, không tạo thêm gánh nặng
- Người dân hiểu vì sao nó ở đó, không cần giải thích dài dòng
- Nếu dự án biến mất, cộng đồng sẽ nhận ra sự thiếu vắng
Đây là những tiêu chí rất “đời”, nhưng lại phản ánh đúng nhất tác động xã hội thực.
Từ CSR sang ESG là sự thay đổi về tư duy, không chỉ thuật ngữ
Nhiều doanh nghiệp nghĩ rằng chuyển từ CSR sang ESG là:
- Đổi tên phòng ban
- Viết thêm báo cáo
- Áp dụng khung đánh giá mới
Thực tế, sự thay đổi lớn hơn nằm ở cách chọn dự án.
Thay vì hỏi:
“Hoạt động này có truyền thông tốt không?”
ESG buộc phải hỏi:
“Hoạt động này có tồn tại được trong đời sống thật hay không?”
Dự án môi trường đô thị và bài kiểm tra ESG tự nhiên
Các dự án môi trường trong không gian đô thị – đặc biệt là liên quan đến:
- Không khí
- Sức khỏe cộng đồng
- Không gian công cộng
… vô tình trở thành bài kiểm tra ESG rất nghiêm khắc.
Bởi vì:
- Cộng đồng nhìn thấy mỗi ngày
- Hiệu quả hay không, khó che giấu
- Truyền thông không thể thay thế trải nghiệm sống
Chính vì vậy, những dự án này tuy khó triển khai, nhưng nếu làm được, giá trị ESG tạo ra rất lớn.
Doanh nghiệp không cần làm nhiều hơn, chỉ cần làm đúng hơn
ESG không nhất thiết phải bắt đầu bằng những dự án lớn hay tốn kém.
Nhiều khi, điều quan trọng hơn là:
- Chọn đúng vấn đề môi trường đang tồn tại
- Chọn đúng không gian tác động
- Chọn cách triển khai không tạo thêm rủi ro cho cộng đồng
Một dự án được làm đúng, dù nhỏ, vẫn có thể:
- Đứng vững lâu dài
- Tạo niềm tin
- Trở thành nền tảng cho các bước ESG tiếp theo
Một câu hỏi kết lại cho người làm CSR/ESG
Trước khi ký vào một dự án môi trường, có lẽ mỗi người làm ESG nên tự hỏi:
Nếu bỏ đi logo, thông cáo báo chí và báo cáo, dự án này có còn ý nghĩa với những người sống quanh nó không?
Câu trả lời cho câu hỏi đó thường rất rõ ràng.
Chuỗi bài này chia sẻ một góc nhìn xuyên suốt:
ESG môi trường chỉ có ý nghĩa khi tác động của nó được cảm nhận trong đời sống hàng ngày của cộng đồng, không chỉ tồn tại trên báo cáo hay truyền thông.
Nếu bạn quan tâm đến các mô hình môi trường đô thị gắn với sức khỏe cộng đồng và sự tham gia của nhiều bên, có thể tìm hiểu thêm các nội dung liên quan tại buimin.org.